Leesvoer: Waterbanen op de kermis

Waarom gaan we in vredesnaam voor onze lol in een uitgeholde boomstam de waterval af?

De mens en water, we hoeven het er niet heel uitgebreid over te hebben. We gebruiken water voor allerlei doeleinden en een ervan is plezier maken!

Oorsprong

Voor de oorsprong van de “log-flume” moeten we terug naar midden 19e eeuw. In het onherbergzame en dicht beboste deel van de Verenigde Staten en Canada werd vroeger enorm veel hout gekapt om de nog jonge dorpen en steden te voorzien van brandstof, maar ook van bouwmateriaal. Een paar inventieve geesten kwamen op het idee om een soort glijbaan te maken waarlangs de pas gekapte bomen naar het dal konden glijden. Om opstoppingen te voorkomen, lieten ze water door deze ‘glijbanen” lopen zodat de baan een stuk gladder werd. De term “log fluming” was een feit. In het dal werd het hout vaak opgevangen in een rivier of meertje waar het naar de houtzagerij kon drijven.

Deze methode van het verplaatsen van hout werd op grote schaal toegepast tot na de tweede wereldoorlog. Pas toen de vrachtwagens en het spoor goed ontwikkeld waren werd het voordeliger om deze in te zetten.

Attractie

Om onderhoud te plegen op de log-flumes, soms wel kilometers lang, stapten medewerkers van de houtzagerij af en toe op een stuk hout en dreven zo mee naar beneden, later werden hier kleine bootjes of simpelweg halve boomstammen voor gebruikt, die dan vaak uitgehold waren om materiaal mee te kunnen nemen voor het onderhoud.

Voel je hem aankomen?

In 1963 openden de eerste twee log-flumes in de Verenigde Staten. Gebouwd door Arrow (deze fabrikant was later ook verantwoordelijk voor het ontwerp van de Python) waren deze twee eerste banen meteen een enorme hit. De “boomstammetjes” waren zo populair dat sommige attractieparken er twee in huis hadden! In 1979 had Arrow er al zo’n 50 gebouwd. De kosten waren relatief laag en het materiaal eenvoudig te produceren.

Oversteek

In Europa hadden we al wel attracties waar een bootje, al dan niet aan een kabel, door een parcours getrokken werd (denk aan het systeem van de Gondoletta of Fata Morgana) en er waren ook al wel “shoot the chute” attracties – waar je met een grote boot een helling af vaart om met een plons te eindigen. Sterker nog, een houten achtbaan met zo’n plons op het einde stond in de jaren ’20 van de vorige eeuw als eens op de kermis in Tilburg. De moderne log-flume kwam naar Europa via Blackpool Pleasure beach in 1967,maar het duurde nog tot 1982 voordat er een in Nederland opende (Wilde Waterval, in Avonturenpark Hellendoorn). Naast Arrow werden de attracties inmiddels ook gemaakt door onder meer de Europese fabrikanten Mack (D) en Reverchon (Fr) en daarmee is de link naar de kermis snel gemaakt. Deze fabrikanten bouwen dan al jaren kermis en pretpark attracties.

Mobiel

De populariteit van de boomstammetjes was dus ook deze Europese fabrikanten niet ontgaan en na een aantal attracties voor in de pretparken waagden enkele fabrikanten zich ook aan mobiele versies van deze attractie. Het verhaal gaat dat de eerste waterbaan op de kermis, in 1982, nu niet direct een succes was. Er liep simpelweg te veel water uit de baan en dus stonden de boomstammetjes op een gegeven moment in een droge bak.

Gelukkig werd dit euvel snel verholpen en bleek de attractie ook op de kermis een hit, met als enige concurrent het weerbericht. Momenteel zijn er alleen al door fabrikant Reverchon meer dan 70 mobiele waterbanen gebouwd en deze reizen over de hele wereld.

Variaties

Behalve de standaardbaan, met een kleine val en een grote val, zijn er best een aantal varianten verschenen op de kermis. Zo is er een baan waar je een “double down” maakt, dan is de val gebroken door een extra heuveltje. Er zijn waterbanen met driemaal een val, waarvan dan vaak eentje achteruit. Naast de boomstammetjes zijn er ook “rafting” waterbanen, waarin je door de baan glijdt in vaartuigen zoals we die kennen uit bijvoorbeeld de Piranha uit de Efteling. De rafting attracties kennen doorgaans geen metershoge val, maar wel meer vrijheid in de baan zelf.

Tilburg

Buwalda

Het is de familie Buwalda die uiteindelijk meer dan 10 keer met een wildwaterbaan op de Tilburgse kermis verschijnt. De Jurassic-River trekt de aandacht met grote opblaas-dinosauriërs  en fluorescerende boomstammetjes. Later met de Jungle-River in zijn vrolijk tropisch thema. De River-Rafting (met van die die Piranha bootjes) en de Pirate-River maken het kwartet compleet. Maar “meer dan tien keer” is dus zeker niet ieder jaar. Soms 3 jaar wel en dan 5 jaar niet. De laatste keer onder deze exploitant was in 2015.

Thema

In 2017 en 2018 stond waterbaan Poseidon op de Tilburgse kermis en hoewel de baan zelf technisch gezien eigenlijk gewoon gelijk was aan die eerste waterattractie in 1988, was er een compleet Grieks decor omheen gebouwd. We zien de laatste jaren steeds meer een trend dat kermisattracties in een bepaald jasje gestoken worden.

De waterpret begint al in de wachtrij, met wie ga jij die splash maken?

dit artikel verscheen eerder in de zomer-editie van Tillywood magazine